De ‘gemiddelde’ hbo-student bestaat niet. Toch is ons onderwijs vaak ingericht op een impliciete norm: de neurotypische student die soepel plant, schakelt en samenwerkt. De praktijk laat een ander beeld zien. Uit recente cijfers van de Nationale Studenten Enquête (NSE) blijkt dat 21 procent van de studenten studeert onder een bijzondere omstandigheid en daardoor belemmeringen ervaart. Binnen hbo-instellingen uit het HBO-i-netwerk ligt dit percentage op een vergelijkbaar niveau.
Veelgenoemde omstandigheden zijn ADHD, dyslexie, dyscalculie, TOS en autisme. Studenten geven aan vooral belemmeringen te ervaren op het gebied van concentratie, plannen en organiseren, angst en stress en energieniveau. Ook binnen ICT-opleidingen is neurodiversiteit nadrukkelijk aanwezig. Data van de opleiding Informatica (Associate degrees) van Avans laat zien dat een groot deel van de studenten een diagnose heeft of sterke kenmerken van neurodivergent gedrag vertoont.
Dat vraagt om meer dan individuele ondersteuning. Het vraagt om doordacht onderwijsontwerp. Daarom is binnen Stichting HBO-i het project Neurodiversiteit gestart. Dit project richt zich op het domein Informatica en ondersteunt opleidingen bij het ontwikkelen van inclusiever onderwijs. Een belangrijk resultaat is een praktische handreiking voor docenten, met onder andere:
→ een duiding van neurodiversiteit in het hbo-ICT;
→ een introductie op Universal Design for Learning (UDL);
→ praktijkvoorbeelden uit proeftuinen;
→ concrete templates en werkwijzen om direct toe te passen.
Waarom is het relevant om het volledige onderzoek en de handreiking te lezen? Omdat inclusie niet alleen gaat over extra voorzieningen, maar over structurele keuzes in didactiek en ontwerp. Het rapport biedt inzicht in de omvang van de doelgroep, laat zien waar studenten tegenaan lopen én geeft concrete handvatten om verschillen in onderwijservaring te verkleinen.
Wil je weten wat dit betekent voor jullie opleiding of curriculum? Lees het volledige onderzoek ‘Ruimte voor ieder brein’ en ontdek hoe we binnen hbo-ICT samen bouwen aan onderwijs waarin álle studenten tot hun recht komen.
