Steeds minder studenten kiezen voor een IT-opleiding. Tegelijkertijd is er nog altijd veel behoefte aan goed opgeleide ICT-professionals. De opkomst van generatieve AI lijkt een rol te spelen in het beeld dat jongeren van het vak hebben, maar deskundigen waarschuwen dat IT’ers daarmee allerminst overbodig worden. De instroom bij IT-opleidingen is de afgelopen jaren flink teruggelopen. Aan universiteiten daalde het aantal eerstejaars sinds 2022 met ruim twintig procent. Ook in het hbo is die trend zichtbaar. Bacheloropleidingen als informatica, gametechnologie en multimedia design trokken in 2022 gezamenlijk ongeveer 7.400 eerstejaars. In 2025 waren dat er nog zo’n 5.600. Ook opleidingen rond artificial intelligence en kunstmatige intelligentie zagen hun instroom dalen.
De opkomst van tools als ChatGPT en Claude kan meespelen in de studiekeuze van jongeren. Wie ziet dat AI tegenwoordig code kan schrijven op basis van een paar goede prompts, kan al snel denken dat programmeerkennis straks minder nodig is. Volgens rector magnificus Jacquelien Scherpen van de Rijksuniversiteit Groningen is dat beeld te simpel. Het werk van IT’ers zal veranderen, maar juist creatieve, kritische en ondernemende ICT-professionals blijven nodig. Dat geldt bijvoorbeeld voor vraagstukken rond digitale autonomie. Zowel onderwijsinstellingen als overheden zoeken naar manieren om minder afhankelijk te worden van grote buitenlandse techbedrijven. Daarvoor is juist veel technische kennis en denkkracht nodig.
Ook op de arbeidsmarkt is nog geen duidelijke afname van het aantal IT-banen te zien. Het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) verwacht dat het aantal banen in de sector de komende jaren zelfs licht kan groeien. Volgens onderzoeker Jessie Bakens worden nieuwe technologieën doorgaans geleidelijk ingevoerd. Bedrijven kunnen niet zomaar alle werkzaamheden door AI laten overnemen, omdat kwaliteit, veiligheid en betrouwbaarheid gewaarborgd moeten blijven. Bovendien ontstaan door AI ook nieuwe vraagstukken. Cybersecurity is daar een duidelijk voorbeeld van. AI kan aanvallen toegankelijker en geavanceerder maken, waardoor juist meer behoefte kan ontstaan aan professionals die systemen veilig kunnen ontwerpen en beheren.
Voor starters is de arbeidsmarkt momenteel wel uitdagender. Jonge IT’ers, maar ook bijvoorbeeld juristen en consultants, lijken minder makkelijk aan hun eerste baan te komen. Of AI daarvan de oorzaak is, valt nog moeilijk te zeggen. Ook economische tegenwind raakt starters vaak als eerste. Onderzoekers benadrukken daarom dat er nog te weinig gegevens zijn om harde conclusies te trekken over de invloed van generatieve AI op de werkgelegenheid.
Juist die onzekerheid maakt de teruglopende instroom bij IT-opleidingen zorgelijk. Terwijl het vak verandert, blijven organisaties mensen nodig hebben die technologie begrijpen, kritisch kunnen beoordelen en verantwoord kunnen inzetten. Als minder jongeren voor een IT-opleiding kiezen, kan dat op termijn botsen met de behoefte aan ICT-professionals in onder meer cybersecurity, digitalisering, AI en digitale infrastructuur.
