De discussie over AI en werk verschuift. Waar eerder vooral werd gewaarschuwd voor massaal banenverlies, klinkt vanuit de technologiesector inmiddels een genuanceerder geluid. Volgens Sam Altman, topman van OpenAI, blijkt de impact van AI op de arbeidsmarkt minder ontwrichtend dan hij eerder verwachtte.
Tijdens een technologieconferentie in Sydney gaf Altman toe dat hij te somber was over de gevolgen van AI voor werkgelegenheid. Vooral kantoorbanen en startersfuncties blijken minder eenvoudig te vervangen dan gedacht. Volgens Altman onderschatte hij vooral het belang van menselijke interactie en samenwerking op de werkvloer. Ook Dario Amodei, topman van AI-bedrijf Anthropic, liet onlangs weten dat AI waarschijnlijk niet zozeer banen laat verdwijnen, maar vooral de productiviteit van medewerkers sterk verhoogt. Volgens hem kan AI ervoor zorgen dat mensen in dezelfde tijd aanzienlijk meer werk verzetten.
Die ontwikkeling sluit aan bij bredere signalen uit het werkveld. In verschillende sectoren ontstaat een verschuiving waarbij AI vooral repetitieve en uitvoerende taken overneemt, terwijl menselijke professionals zich steeds meer richten op regie, controle, creativiteit en kwaliteitsbewaking. AI blijkt vooral sterk in taken als zoeken, samenvatten, vergelijken en het genereren van eerste concepten. Juist daardoor groeit de behoefte aan professionals die processen kunnen aansturen, resultaten kritisch kunnen beoordelen en context kunnen toevoegen. Daarbij speelt ook mee dat AI-output steeds makkelijker reproduceerbaar wordt. Wanneer veel organisaties dezelfde AI-tools gebruiken, ontstaat sneller eenvormigheid. Menselijke creativiteit, interpretatievermogen en vakinhoudelijke expertise worden daardoor juist belangrijker om onderscheidend te blijven.
Voor het hbo en het ICT-onderwijs raken deze ontwikkelingen direct aan actuele vragen over curricula, toetsing en beroepsvoorbereiding. De vraag verschuift steeds meer van óf AI banen overneemt, naar welke vaardigheden professionals nodig hebben om effectief samen te werken met AI-systemen. Dat vraagt niet alleen om technische kennis over AI, data en softwareontwikkeling, maar ook om aandacht voor kritisch denken, ethiek, communicatie en menselijke samenwerking. Tegelijkertijd verandert ook de onderwijspraktijk zelf. Docenten en opleidingen zoeken naar manieren om AI verantwoord te integreren in onderwijs en toetsing, terwijl het werkveld zich in hoog tempo blijft ontwikkelen.
Opvallend genoeg wijzen verschillende praktijkvoorbeelden erop dat AI niet automatisch leidt tot minder werk. Sommige organisaties geven juist aan dat processen sneller verlopen, waardoor er ruimte ontstaat voor meer projecten, meer innovatie en uiteindelijk ook meer werk op hoger niveau. De rol van professionals verandert daarmee van uitvoerder naar regisseur, beoordelaar en verbinder. Juist binnen het ICT-domein onderstreept dat het belang van opleidingen die studenten voorbereiden op een arbeidsmarkt waarin technologie en menselijke vaardigheden steeds sterker met elkaar verweven raken.
