Deze zomer organiseerde de Vereniging Hogescholen een wedstrijd onder afstudeerders: “Jij powered by AI”. Kenniscentrum Creating010, onderdeel van Hogeschool Rotterdam, doet onderzoek naar maatschappelijke transformaties die samenhangen met digitalisering en ontwikkelingen in informatie- en communicatietechnologie. Het kenniscentrum schreef onderstaand artikel over de wedstrijd en de inzichten die het opleverde.
Zo’n 80 studenten stuurden hun toekomstvisie in over hoe zij denken met AI te gaan werken. Teksten, illustraties, video’s, toneelstukken en gedichten werden door een jury beoordeeld, en op de SURF onderwijsdagen op 12 november mochten de 10 finalisten hun inzending presenteren. Winnaar werd verpleegkundige Rosa Meijer met haar gedicht over haar tweede stethoscoop, een AI die het “dataland leest” en haar “meer en sneller laat horen”, maar haar niet vervangt als verpleegkundige.
In de verhalen van de studenten komen drie metaforen over de omgang met AI naar voren: ten eerste het beeld van de Centaur, de mens die met AI andere en extra capaciteiten krijgt – zoals een tweede stethoscoop. Ten tweede het beeld van de architect, de mens die overzicht houdt en AI zo in elkaar zet dat het dienstbaar is aan de mens. En ten derde het beeld van de marionet waarbij de mens uitvoert wat AI voorgeeft; een scenario waar de studenten voor waarschuwen of dat uiteindelijk faalt.
Het is geen grote verrassing dat studenten hbo-i (ongeveer 10% van de inzendingen) zich uitsluitend in de rol van regisseur, strateeg en architect zien. Ze zien zichzelf gebruikmaken van de efficiency en het automatiseringspotentieel van AI. En ze benadrukken de noodzaak van transparantie, explainability, audits tegen bias en de noodzaak om een ontwikkeling stop te kunnen zetten en naar een eerdere versie terug te keren als er iets misgaat met AI.
Wat betreft het automatiseren zijn er wel kritische stemmen te horen – er wordt gewaarschuwd voor overmatig en onkritisch vertrouwen in AI voor het schrijven van code: “It is insanely important that you know exactly what your code does, because if you don’t, bugs are bound to happen, and if you do not know how your code works, finding these bugs is inherently difficult.”
“Jij powered by AI” was de oproep voor de wedstrijd, en zo is het geen verrassing dat in alle inzendingen de studenten AI als onderdeel van de professionele toekomst hebben beschreven. Ook in de meer kritische inzendingen, bijvoorbeeld eentje die expliciet geen AI gebruikte. Toch kwam in geen van de toekomstbeelden het idee van een derde AI-winter ter sprake. Geen enkele inzending beschreef een toekomst zonder AI. Dat stemt hoopvol voor HBO-i – er is werk zat.
