Hoewel er inmiddels beveiligingsupdates beschikbaar zijn voor de kwetsbaarheden in PHP, is het gevaar nog niet geweken. Volgens cybersecurity-experts kunnen de gevolgen nog maanden merkbaar blijven. Veel systemen zullen niet direct worden bijgewerkt en ook na het installeren van een update kunnen aanvallers toegang behouden tot eerder getroffen systemen.
De kwetsbaarheden in PHP, een veelgebruikte programmeertaal voor websites en webapplicaties, kwamen op 21 oktober aan het licht. Ook Nederlandse onderwijsinstellingen namen uit voorzorg maatregelen en haalden tijdelijk websites en digitale diensten offline. Inmiddels zijn patches beschikbaar, maar daarmee zijn volgens deskundigen niet alle risico’s verdwenen.
Ethisch hacker Wouter van Dongen waarschuwt dat wereldwijd nog lange tijd kwetsbare systemen online zullen blijven. Niet iedere organisatie installeert beveiligingsupdates onmiddellijk. Bovendien worden oudere PHP-versies niet altijd meer officieel ondersteund, waardoor beveiligingslekken daarin mogelijk niet worden verholpen.
Hackers kunnen actief blijven zoeken naar systemen die nog niet zijn bijgewerkt. Volgens Van Dongen is het bovendien mogelijk dat aanvallers al eerder toegang hebben gekregen en een achterdeur hebben geplaatst. Daarmee kunnen zij opnieuw binnendringen, zelfs nadat de oorspronkelijke kwetsbaarheid is verholpen.
Ook Richard Verbeek van IT-dienstverlener Fellowmind benadrukt dat het installeren van een update slechts een deel van de oplossing is. Organisaties moeten daarnaast onderzoeken of hun systemen al zijn binnengedrongen en of gegevens mogelijk zijn buitgemaakt.
Een beveiligingsupdate herstelt namelijk niet automatisch de schade van een eerdere aanval. Wie een website direct weer online zet zonder aanvullende controles, loopt het risico dat aanvallers nog steeds toegang hebben tot achterliggende systemen.
Gert Heiremans, hoofd technologie en veiligheid bij de Belgische identificatieapp itsme, verwacht dat de gevolgen van de kwetsbaarheden nog weken tot maanden merkbaar kunnen zijn.
Wanneer aanvallers gegevens hebben buitgemaakt, kan het bovendien enige tijd duren voordat organisaties dat ontdekken. Ook systemen die voorlopig kwetsbaar blijven, vormen een mogelijk doelwit voor nieuwe aanvallen.
De waarschuwingen onderstrepen dat cybersecurity verder gaat dan het tijdig installeren van updates. Ook het controleren van systemen op eerdere inbraken, het beheren van verouderde software en het voortdurend bewaken van digitale infrastructuur zijn essentieel om beveiligingsrisico’s te beperken.
